De instrumenten

Voor praktische en doeltreffende ondersteuning.

Je bent nu hier: SLB SXiLLs - De instrumenten

De instrumenten

Voor de student zelf is hbo.sxills.nl en mbhbo.sxills.nl ontwikkeld. Daarmee kunnen de studenten in principe zelfstandig aan de slag. Zorg dat je zelf ook bekend bent met de instrumenten die daar op te vinden zijn. Op deze pagina vind je een selectie van beschikbare instrumenten die meer geschikt zijn om in groepen of onder begeleiding uit te voeren. Ook hebben we interessante boeken en websites verzameld, die je eigen competenties op het gebied van loopbaanondersteuning kunnen verdiepen.

Voor alle instrumenten geldt dat de vraag of het keuzemoment waarvoor een instrument wordt ingezet, bepalend is voor de uitkomst: een 2e jaars hbo student onderweg naar zijn stage die op het mbo al eens met het inspiratiespel heeft gewerkt zal er achter komen dat de uitkomst een hele andere kan zijn dan de vorige keer. Het argument; 'dat heb ik al eens gedaan en hoef ik dus daarom niet meer te doen' gaat voor deze instrumenten niet altijd op.

Direct naar instrumenten voor: zelfreflectie loopbaanexploratie / loopbaan- en zelfsturing / bronnen

Zelfreflectie      

 

Motieven / interesse        
Inspiratiespel a a   Doos met kaarten en handleiding met spelvormen. Op basis van een reflectie op activiteiten, inspiratiebronnen, voorwaarden en belemmering inzicht in je interesses en drijfveren krijgen.
Keuzestijl       Een aantal opdrachten die studenten kunnen doen om erachter te komen wat voor stijl van kiezen ze hebben.
Kwaliteiten        
Mijn kwaliteiten a     Met behulp van de opdrachten en informatie dit document kunnen studenten zelfstandig reflecteren op hun kwaliteiten. Een van de opdrachten is om anderen om feedback te vragen. Het document is ook geschikt voor studenten van het mbo die voor de keuze staan: door naar hbo of niet.
360 graden feedback a a a Op tma360.nl/ en 360-feedback.nl/ (van hetzelfde bedrijf) is veel inhoudelijke informatie te vinden en kan een werkboek gedownload worden met tips en invulbladen voor het verwerken van 360 graden feedback. Ook de HvA biedt een document met tips: score.hva.nl/docs/grfeedback.pdf
LQ Profiel a a a Online zelfreflectietool. Samen met de Zintuigvoorkeuren vormen de 4 Kerntalenten (Speuren - Bedenken - Ontwerpen - Bouwen) de basis voor persoonlijke leer, communicatie en werkstijlen.
Leerstijlen        
Kolb leerstijltest
Kolb uitleg
a a   Een aantal varianten van deze test, van kort tot uitgebreid. Geeft inzicht in de voorkeuren voor de stijlen Concreet ervaren; Reflectief observeren; Abstract denken; Actief experimenteren. Student kan zich daardoor flexibeler opstellen en zich zo aan passen aan niet ideale omstandigheden.
LQ Meter a a a Online zelfreflectietool. Geeft inzicht in de mate waarin de 4 pijlers van het leervermogen (LQ): Strategie, Motivatie, Zelfredzaamheid en Zelfbeeld en in hoeverre deze ontwikkeld zijn.
Vermunt a a a Dit is de verkorte versie van de RUG voor de stijlen van Vermunt: Toepassings- Reproductie-, Betekenis-, en Ongerichte Leerstijl . Een uitgebreidere beschrijving van de stijlen vind je hier. Student kan zich daardoor flexibeler opstellen en zich zo aan passen aan niet ideale omstandigheden.
Loopbaanexploratie        
Op naar de Hoofdfase   a   De propedeusestudent onderzoekt studierichtingen / basishoofdfaseprogramma dat past bij zijn voorkeuren, interesses, mogelijkheden (kwaliteiten etc) en ambities.
De student maakt op basis van de PDCA cyclus een plan om de keuzemogelijkheden (die zullen er niet bij elke opleiding zijn) te onderzoeken wat betreft het te volgen basishoofdfaseprogramma; deze keuze kan hij onderbouwen.
De student maakt een onderzoeks/reflectieverslag voor zijn portfolio.
Indien er op een opleiding geen keuzemogelijkheden zijn voor verschillende studierichtingen/hoofdfaseprogramma's volstaat een kleine oriëntatie op major en minorprogramma's.
Major/minor keuze     a De student kiest op basis van onderzoek welke major- en minor programma's het beste bij zijn persoonlijk profiel, opleiding en loopbaanwensen past en kan dit onderbouwen.
De student onderzoekt op basis van de PDCA cyclus uit welke major en minorprogramma's er zijn en welke hij zou willen volgen.
De student maakt een onderzoeks/reflectieverslag voor zijn portfolio.
De student zal bij het onderzoeken van de majorprogramma's een koppeling maken met het werkveldonderzoek etc. De student leert tevens dat er verschillen zijn in aanpak van de minoren (verbredend, verdiepend, opleidingsgebonden, opleidingsoverstijgend

Loopbaan- en zelfsturing

       
POP / Portfolio a a a Op grond van het curriculum en zijn eigen reflecties en studieresultaten geeft de student zijn leervragen en leerarrangementen vorm. Aan het eind van elke POP-periode bespreekt de student zijn portfolio en POP met de slb'er. Mogelijk afgesloten met een een reflectie over het POP gesprek, dat weer als input geldt voor het vervolg POP/portfolio. De zelfsturing en agenda bepalen dient zoveel mogelijk bij de student te liggen. De begeleiding en gesprekken dienen er op gericht te zijn de zelfsturing van de student te stimuleren.
Leer Profiel

Persoonlijk Profiel

Opleidings- en Werk Profiel

a a a Deze profielen vormen onderdeel van het POP. Ze bevatten een samenvatting van de uitkomsten van de diverse reflecties en exploraties die een student heeft. Hiermee kan de student strategieën uitzetten bij het verbeteren van zijn leren, kiezen van een instroom- (mbo-hbo) of uitstroomprofiel of het vinden van passende (stage-)werkzaamheden.
Formats hiervoor kunnen door de opleiding voorgeschreven zijn of zijn juist vrije vorm, bijvoorbeeld in de hoofdfase.
In de propedeuse kan een workshop van anderhalf uur worden ingezet om studenten een profiel te leren / laten maken.
Dilemma counseling a a a Hoe begeleid je iemand die moeite heeft met het kiezen tussen 2 alternatieven, die mogelijk ook nog heel dicht bij elkaar liggen? Hoe help je iemand die tegen (kern)dilemma's in het werk aanloopt, zoals een conflict op gebied van normen en waarden? Met dit document kun je een deelnemer een heldere afweging laten maken. Studenten kunnen ook zelfstandig aan de slag met de studentenversie.
Incidentmethode a a a Via deze intervisie werkvorm krijgt de student inzicht in eigen functioneren en bedenkt of krijgt oplossingen en leer/ontwikkeldoelen mee. Zie ook Hendriksen.
Kan ik mijn studieloopbaan zelf sturen?   a a Met opdracht 1.6 (p26-28) uit het boek van Kuijpers krijgt de student inzicht in zijn of haar eigen inschatting om de studieloopbaan zelf te kunnen sturen. Lees voor loopbaan studieloopbaan, voor werk studie/stage/werk, en voor leidinggevende studieloopbaanbegeleider / tutor etc.
De diepgang van de verwerken van de uitkomsten kan variëren. Het invullen sec zal niet zoveel tijd innemen, het verwerken en/of het voorzien van bewijzen door middel van SMART voorbeelden, zal meer tijd vergen.
Doe deze eventueel samen met de volgende opdracht.
Doe ik aan studieloopbaan sturing?   a a Met Hoofdstuk 5, inleiding, paragraaf 5.1 en opdracht 5.1 (p153-159) uit het boek van Kuijpers krijgt de student inzicht in zijn of haar daadwerkelijke mate van zelfsturing. Lees voor loopbaan studieloopbaan, voor werk studie/stage/werk, en voor leidinggevende studieloopbaanbegeleider / tutor etc.
De diepgang van de verwerking van de uitkomsten kan variëren. Het invullen sec zal niet zoveel tijd innemen, het verwerken en/of het voorzien van bewijzen door middel van SMART voorbeelden, zal meer tijd vergen.
Doe deze eventueel samen met de vorige opdracht.
Leren reflecteren a a a Onder het thema reflecteren zijn op hbo.sxills.nl diverse instrumenten en bronnen te vinden, zoals bijvoorbeeld STARR.
Resumé     a Een persoonlijk document met daarin de doelstelling van je jobmarketing en een persoonlijk profiel. Bedoeld om achter te laten na een netwerkgesprek. Variant en goede oefening: je resumé in een paar minuten verwoorden in bijvoorbeeld een speeddate.
Ook kan het helpen bij het vinden van een passende baan.
Solliciteren     a Voor hulp en tips:
www.solliciteren.startpagina.nl, www.intermediair.nl
Netwerken     a Voor hulp en tips:
www.netwerken.startpagina.nl

Bronnen

       
Breng beweging in je loopbaan       Richting zoeken en geven aan je loopbaan met de 5 competenties: motieven- en kwaliteitenreflectie, werkexploratie, loopbaansturing en netwerken.
Auteur: Marinka Kuijpers, ISBN: 90 5261 477 6
Coachen in het hoger beroepsonderwijs       Auteur: Martin Reekers, ISBN 90 244 1690 6
Uitgeverij: Nelissen
Competentie-management       Persoonlijk Ontwikkelplan. Werkboek voor studenten.
Auteurs: Roel Grit, Roelie Guit en Nico van der Sijde
Uitgeverij: Wolters Noordhoff, ISBN 90-01-34787-8
Handboek Leerstijlen voor de trainer en uitgave met test voor deelnemer       Toepassing van de leerstijlen van Honey en Mumford. Variant op de Kolb leerstijlen (Activist, Observeerder, Pragmaticus, Theoreticus). Alleen te koop bij TFC media. Daar is ook de testset voor de deelnemer zelf te koop.
Inkson - samenvatting Únderstanding Careers       Een samenvatting van het boek (ISBN 9780761929505) van Kerr Inkson, hoogleraar Managementstudies in Nieuw Zeeland. Het boek is in het Engels verschenen en niet vertaald. Het bevat een actueel en helder overzicht van theorieën over de loopbaan. Deze theoretische verklaringen en modellen over loopbanen heeft Inkson geordend volgens negen metaforen, die hij relevant vindt voor het denken over loopbanen.
Jobmarketing       Werk vinden:zo pak je dat aan
Auteur: Aaltje Vincent. ISBN: 978 90 274 4774 6
Leren kiezen / kiezen leren       Een interessante literatuurstudie van Meijers en Kuijpers. In Doorstroom van middelbaar naar hoger beroepsonderwijs kan nog beter van de commissie Boekhoud wordt daarnaar verwezen.
Loopbaan Ankers       Ontdek je werkelijke waarden. Met handleiding voor trainers.
Auteur: Edgar H. Schein. ISBN:90 5712 119 0
Uitgeverij Nieuwezijds, Amsterdam.
Netwerken werkt       Op weg naar de baan, die je wilt
Auteur: Rob van Eeden. ISBN: 978 90 274 6578
Werkboek Intervisie       Auteur: Jeroen Hendriksen, ISBN 90 244 1497 0
Diverse boeken       De volgende boeken zijn, afhankelijk van je coach- en slb-ervaring, een waardevolle aanvulling:
  • Jan de Ruijter (red) (2005), De docent als coach, Uitgeverij Nelissen, ISBN 90-244-75007
  • Karin Scager, Bart Tholen, De docent als coach in het hoger onderwijs (2006), Wolters-Noordhoff, ISBN 90-01-70018-7
  • MAF Dekkers, CML Hogenboom, Aan de slag met studieloopbaanbegeleiding (2006), Onderwijsadviesbureau drs. M.A.F Dekkers bv, ISBN 90-77333-05-3
  • Wouter Reynaert (red), Studieloopbaanbegeleiding en assessment. Spelen met de grondhoudingen. (2006), Wolters-Noordhoff, ISBN 90-01-700985
Diverse websites      
  • cop.rdmc.ou.nl/peercoaching. Deze website van de open universiteit richt zich specifiek op het introduceren en gebruiken van peercoaching in een onderwijsomgeving.
  • ecabo.nl. Voor stagebegeleiders.
  • fontys.nl/lectoraten/careerdevelopment/oratie.tom.luken. Tom Luken is lector Career Development bij Fontys Hogescholen. Onderaan deze pagina de integrale tekst van zijn oratie te vinden, waarin hij verschillende onderzoeken op het gebied van SLB van de afgelopen jaren bij elkaar brengt.
  • frans-meijers.nl/meijers-onderzoek--advies. Frans Meijers is lector bij de Haagse Hogeschool bij het lectoraat pedagogiek van de beroepsvorming. Op zijn website zijn artikelen en (onderzoeks)informatie te vinden over (studie)loopbaanbegeleiding
  • hbo.sxills.nl,ontwikkeld door Saxion ROB om studenten te helpen bij het ontwikkelen van hun algemene HBO competenties
  • hbo.sxills.nl/mbohbo biedt ondersteuning aan mbo studenten bij hun besluit al dan niet door te studeren
  • kiesactief.nl biedt ondersteuning aan alle typen studenten
  • lq.sxills.nl. Met diversie instrumenten voor het vergroten van leervermogen en (zelf)management.reflectietools.nl. Aan de hand van stappenplannen, voorbeelden en ondersteunende theorie worden de verschillende refflectievormen nader uitgewerkt.
  • studieroute.ecabo.nl
  • saxion.nl/studerenmeteenhandicap heeft een onderdeel met handige informatie en  tips voor slb.
  • tvc.nl. Op de website van het tijdschrift voor coaching is veel praktische informatie te vinden. Wanneer je op de hoogte wilt blijven van de laatste ontwikkelingen, is het een idee om je aan te melden voor de nieuwsbrief.
  • werkenpsychischeklachten.nl. Het Nederlands Instituut van Psychologen heeft een digitale toolbox ontwikkeld om psychologen en aankomend psychologen te informeren over werk en psychische klachten. De toolbox kunt je gebruiken als een zoekkanaal om hier meer over te weten te komen.